Obezite Nedir?

Obezite Nedir?

Obezite vücuttaki yağ dokusunun aşırı fazlalaşmasıyla ortaya çıkan, bunun sonucunda kişinin sağlık problemlerine ve hastalıklara yakalanma riskinin artmasına sebep olan komplike bir rahatsızlıktır.

Obezite dünya çapında en hızlı yayılan milyonlarca insanı etkileyen ciddi, kronik bir metabolik bir hastalıktır. Şişmanlık beraberinde başka hastalıklara ve ölüme yol açan bir hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütüne (WHO) obezite önlenebilir ölüm sebepleri arasında sigaranın ardından ikinci sırada geldiğini bildirmektedir ve önümüzdeki 10 yıl içerisinde birinci sıraya geçeceğini öngörmektedir.

Obezitenin tanımı vücutta aşırı birikmiş yağ dokusudur.  Fazla yağ dokusunun belirlenmesinde birkaç farklı metod vardır; en sık olarak kullanılan Vücut Kitle İndeksidir (VKİ). Yağ hücresi bir endokrin hücredir ve yağ dokusu bir endokrin organdır. Bu itibarla yağ dokusu çok sayıda ürün salgılamaktadır, bunların içerisinde metabolitler, sitokinler, lipitler ve pıhtılaşma faktörleri vardır. Fazla yağ dokusu ve obezite dolaşıma artan seviyelerde yağ asitlerine neden olarak enflamasyonu tetikler. Bu da insülin direncine neden olarak ileride tip 2 diyabete neden olabilmektedir. Ayrıca aşırı yağ asitlerinin varlığı hücre duvar yapısında değişikliklere neden olur. Aşırı yağ asitleri sadece yağ dokusunda birikmekle kalmayıp pankreas, kalp, kas gibi tüm dokularda birikirek metabolizma ve organ fonksiyonları üzerinde olumsuz etkileri ortaya çıkar. Obezite sınırları içinde 5 yıldan daha fazla yaşanması halinde metabolizmada oluşan değişiklikler kalıcı olarak hastaların kendi kendilerine kilo vermelerini olanaksız hale getirir. 
 
Gıda alımının biyolojisi çok komplekstir. Koku, tat, dokunum, sıcaklık, duygu-durum durumu ve metabolik/otonomik bilgileri içeren uyaranlar ile beyine yemeyi başlatma ve kesme sinyali gider. Güncel bilimsel çalışmalarda gıda alımında artış için bir ihtiyaç olduğu sinyali göndererek etki eden birçok madde tespit edilmiştir. Ayrıca gıda alını azaltmak için beyine sinyal gönderen maddelerde tespit edilmiştir. 
 
Obezite Türkiye’deki erişkinlerin üçte birini etkileyen bir hastalıktır. Obezitenin görülme sıklığı 2000’li yıllardan sonra artmakta olup günümüzde Türkiye’deki erişkinlerin %66’sı ya obez ya da aşırı kiloludur.
 
VÜCUT KİTLE İNDEKSİ 
 
Vücut kitle indeksi aile hikayesi, cinsiyet, yaştan bağımsız olan boy ve kiloyu içeren bir matematiksel hesaplamadır. Bu hesaplama ile çok kaslı kişilerde, hamile ya da emziren kadınlarda yanlış sonuca neden olabilir. 
 
Obezitenin değerlendirilmesinde birçok kriter kullanılmasına rağmen günümüzde en sık olarak kullanılan hesaplama birimidir. VKİ toplum sağlığı çalışmalarında sıklıkla kullanılır çünkü sağlık üzerine etkiler ve ölüm ile ilişkileri iyi bir şekilde destekler ve hesaplaması kolaydır. VKİ dışında bel çevresi, bel-kalça oranı da kullanılabilir. 
 
VKİ aşağıdaki gibi hesaplanmaktadır. 
 

Vücut Kitle İndeksi (VKİ) (kg/m2) =   Ağırlık (kg)         

                                                            Boy x Boy (m2)  

Vücut kitle indeksi sonuçlarına göre hastanın kilo durumu aşağıdaki şekilde yorumlanır. 
 
VKİ     Durum
<19     Zayıf
19-25  Normal
25-30  Aşırı Kilolu
30-40  Obezite (Şişmanlık Hastalığı)
40-50  Morbid Obezite
50-60  Süper Obezite
60-70  Süper Süper Obezite 
>70     Hiper Obezite 
 
 
OBEZİTENİN NEDEN OLDUĞU SAĞLIK PROBLEMLERİ 
 
Obezite vücutta aşırı yağ birikmesidir. Obez bireylerde bu yağın organlarda birikmesi ile birlikte organlar fonksiyonlarında kayıplar yaşamaya başlar ve bir takım hastalıklara neden olur. 
 
Genel olarak değerlendirildiğinde erişkin çağından beri şişman olan bir bireyin obezitenin beraberinde getirdiği yandaş hastalıklar nedeniyle normal kilolu insanlara göre erken ölme olasılığı %50 ila %100 arasında artmıştır. Ayrıca ortalama ömür beklentisi 10 ila 15 yıl kadar daha kısadır. 
 
Obezitenin Eşlik Ettiği Yandaş Hastalıklar 
 
Endokrinolojik Hastalıklar
*Diyabet
*Metabolik sendrom
*Adet düzensizliği
*Hipogonadizm
 
Kalp ve Damar Hastalıkları 
*Hipertansiyon
*Kalp krizi
*İskemik kalp hastalığı
*Kalp yetmezliği
*Derin ven trombozu
*Emboli
 
Solunum Sistemi Hastalıkları
*Uyku apnesi
*Astım 
*Obezite hipoventilasyon sendromu
*Pulmoner emboli 
 
Onkolojik 
*Meme, rahim, over kanseri
*Kalın barsak kanseri
*Mesane, böbrek, prostat kanseri
*Karaciğer, pankreas kanseri
 
Sindirim Sistemi Hastalıkları
*Gastroözofageal reflü hastalığı
*Karaciğer yağlanması
*Steatohepatit
*Karaciğer fibrozisi
*Safra kesesi taşı
*Hiperlipidemi 
 
Ürogenital Hastalıklar
*Erektil disfonksiyon
*Gömük penis
*Böbrek yetmezliği
*Kadınlarda kısırlık 
*Gebelik problemleri 
*Polikistik over sendromu
 
Ortopedik Hastalıklar
*Osteoartrit
*Gonartroz
*Bel fıtığı
 
Psikiyatrik ve Nörolojik Hastalıklar
*Depresyon
*Asosyal kişilik bozuklukları
*İnme
*Migren 
*Sosyal Zorluklar 
*Olumsuz imaj
*Sosyal izolasyon
*Ayrımcılık
 
Günlük Yaşam Güçlükleri
Obez olduğunuz zaman hareket etmek gibi normal işler daha zor hale gelir.
Daha çabuk yorgun olma eğilimi olur ve nefes darlığı hissedersiniz.
Toplu taşıma oturma yerleri ve araba koltukları küçük gelebilir.
Kişisel hijyenin sağlanması zor olabilir.