Obezite Nedir ?

Obezite Nedir ?

Obezite vücuttaki yağ dokusunun aşırı fazlalaşmasıyla ortaya çıkan, bunun sonucunda kişinin sağlık problemlerine ve hastalıklara yakalanma riskinin artmasına sebep olan komplike bir rahatsızlıktır.

Obezite dünya çapında en hızlı yayılan milyonlarca insanı etkileyen ciddi, kronik bir metabolik bir hastalıktır. Şişmanlık beraberinde başka hastalıklara ve ölüme yol açan bir hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütüne (WHO) obezite önlenebilir ölüm sebepleri arasında sigaranın ardından ikinci sırada geldiğini bildirmektedir ve önümüzdeki 10 yıl içerisinde birinci sıraya geçeceğini öngörmektedir.

Obezitenin tanımı vücutta aşırı birikmiş yağ dokusudur.  Fazla yağ dokusunun belirlenmesinde birkaç farklı metod vardır; en sık olarak kullanılan Vücut Kitle İndeksidir (VKİ). Yağ hücresi bir endokrin hücredir ve yağ dokusu bir endokrin organdır. Bu itibarla yağ dokusu çok sayıda ürün salgılamaktadır, bunların içerisinde metabolitler, sitokinler, lipitler ve pıhtılaşma faktörleri vardır. Fazla yağ dokusu ve obezite dolaşıma artan seviyelerde yağ asitlerine neden olarak enflamasyonu tetikler. Bu da insülin direncine neden olarak ileride tip 2 diyabete neden olabilmektedir. Ayrıca aşırı yağ asitlerinin varlığı hücre duvar yapısında değişikliklere neden olur. Aşırı yağ asitleri sadece yağ dokusunda birikmekle kalmayıp pankreas, kalp, kas gibi tüm dokularda birikirek metabolizma ve organ fonksiyonları üzerinde olumsuz etkileri ortaya çıkar. Obezite sınırları içinde 5 yıldan daha fazla yaşanması halinde metabolizmada oluşan değişiklikler kalıcı olarak hastaların kendi kendilerine kilo vermelerini olanaksız hale getirir. 

Gıda alımının biyolojisi çok komplekstir. Koku, tat, dokunum, sıcaklık, duygu-durum durumu ve metabolik/otonomik bilgileri içeren uyaranlar ile beyine yemeyi başlatma ve kesme sinyali gider. Güncel bilimsel çalışmalarda gıda alımında artış için bir ihtiyaç olduğu sinyali göndererek etki eden birçok madde tespit edilmiştir. Ayrıca gıda alını azaltmak için beyine sinyal gönderen maddelerde tespit edilmiştir. 

Obezite Türkiye’deki erişkinlerin üçte birini etkileyen bir hastalıktır. Obezitenin görülme sıklığı 2000’li yıllardan sonra artmakta olup günümüzde Türkiye’deki erişkinlerin %66’sı ya obez ya da aşırı kiloludur.

 

VÜCUT KİTLE İNDEKSİ 

 

Vücut kitle indeksi aile hikayesi, cinsiyet, yaştan bağımsız olan boy ve kiloyu içeren bir matematiksel hesaplamadır. Bu hesaplama ile çok kaslı kişilerde, hamile ya da emziren kadınlarda yanlış sonuca neden olabilir. 

 

Obezitenin değerlendirilmesinde birçok kriter kullanılmasına rağmen günümüzde en sık olarak kullanılan hesaplama birimidir. VKİ toplum sağlığı çalışmalarında sıklıkla kullanılır çünkü sağlık üzerine etkiler ve ölüm ile ilişkileri iyi bir şekilde destekler ve hesaplaması kolaydır. VKİ dışında bel çevresi, bel-kalça oranı da kullanılabilir. 

 

 

VKİ aşağıdaki gibi hesaplanmaktadır. 

 

Vücut Kitle İndeksi (VKİ) (kg/m2) =   Ağırlık (kg)         .

                                                             Boy x Boy (m2)

 

 

 

Vücut kitle indeksi sonuçlarına göre hastanın kilo durumu aşağıdaki şekilde yorumlanır. 

 

VKİ Durum
<19 Zayıf
19-25 Normal
25-30 Aşırı Kilolu
30-40 Obezite (Şişmanlık Hastalığı)
40-50 Morbid Obezite
50-60 Süper Obezite
60-70 Süper Süper Obezite 
>70 Hiper Obezite 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

OBEZİTENİN NEDEN OLDUĞU SAĞLIK PROBLEMLERİ 

 

Obezite vücutta aşırı yağ birikmesidir. Obez bireylerde bu yağın organlarda birikmesi ile birlikte organlar fonksiyonlarında kayıplar yaşamaya başlar ve bir takım hastalıklara neden olur. 

 

Genel olarak değerlendirildiğinde erişkin çağından beri şişman olan bir bireyin obezitenin beraberinde getirdiği yandaş hastalıklar nedeniyle normal kilolu insanlara göre erken ölme olasılığı %50 ila %100 arasında artmıştır. Ayrıca ortalama ömür beklentisi 10 ila 15 yıl kadar daha kısadır. 

 

Obezitenin Eşlik Ettiği Yandaş Hastalıklar 

 

Endokrinolojik Hastalıklar

Diyabet

Metabolik sendrom

Adet düzensizliği

Hipogonadizm

 

Kalp ve Damar Hastalıkları 

Hipertansiyon

Kalp krizi

İskemik kalp hastalığı

Kalp yetmezliği

Derin ven trombozu

Emboli

 

Solunum Sistemi Hastalıkları

Uyku apnesi

Astım 

Obezite hipoventilasyon sendromu

Pulmoner emboli 

 

Onkolojik 

Meme, rahim, over kanseri

Kalın barsak kanseri

Mesane, böbrek, prostat kanseri

Karaciğer, pankreas kanseri

 

Sindirim Sistemi Hastalıkları

Gastroözofageal reflü hastalığı

Karaciğer yağlanması

Steatohepatit

Karaciğer fibrozisi

Safra kesesi taşı

Hiperlipidemi 

 

Ürogenital Hastalıklar

Erektil disfonksiyon

Gömük penis

Böbrek yetmezliği

Kadınlarda kısırlık 

Gebelik problemleri 

Polikistik over sendromu

 

Ortopedik Hastalıklar

Osteoartrit

Gonartroz

Bel fıtığı

 

Psikiyatrik ve Nörolojik Hastalıklar

Depresyon

Asosyal kişilik bozuklukları

İnme

Migren 

 
Sosyal Zorluklar 
Olumsuz imaj
Sosyal izolasyon
Ayrımcılık
 
Günlük Yaşam Güçlükleri
Obez olduğunuz zaman hareket etmek gibi normal işler daha zor hale gelir

Daha çabuk yorgun olma eğilimi olur ve nefes darlığı hissedersiniz

Toplu taşıma oturma yerleri ve araba koltukları küçük gelebilir

Kişisel hijyenin sağlanması zor olabilir